سیستم لولهکشی گاز در ساختمانها از مراحل حیاتی و اساسی در فرایند ساخت و ساز محسوب میشود و اهمیت زیادی دارد. تأمین انرژی برای گرمایش، پختوپز و سایر نیازهای روزمره از جمله مسائلی است که باید با دقت و توجه ویژهای انجام شود. استفاده از لولهها و اتصالات با کیفیت و مطمئن برای جلوگیری از هرگونه خطر یا آسیب ضروری است. در ادامه این مقاله، به معرفی بهترین لولههای گازی مناسب برای ساختمانها و انواع مختلف آنها خواهیم پرداخت.
لوله گازی چیست؟
همانطور که برای نصب سیستم برقرسانی نیاز به لولههای خاص وجود دارد، در سیستم لولهکشی گاز نیز باید از لولههای ویژهای استفاده شود. لولههای گازی معمولاً از جنس فولاد یا پلیاتیلن هستند و برای انتقال گاز از یک نقطه به نقطه دیگر بهکار میروند. این لولهها در مکانهای مختلفی مانند نیروگاهها، صنایع، ساختمانها، پالایشگاهها و سایر ارگانهای صنعتی کاربرد دارند. علاوه بر این، لولههای گازی ممکن است در سیستمهای انتقال هوای فشرده نیز استفاده شوند. بهطور کلی، لولههای گاز در شبکه توزیع به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: لولههای تغذیه که گاز را از ایستگاههای تقلیل فشار به شهرها منتقل میکنند و لولههای شبکه توزیع که گاز طبیعی را در خطوط لوله شهری پخش مینمایند.
ویژگی های بهترین لوله برای گازکشی
قبل از اینکه اقدام به خرید و بررسی قیمتهای روز لوله گاز کنید، ضروری است که ویژگیهای مختلف این لولهها را بشناسید و بدانید کدام نوع برای نیاز شما مناسبتر است تا از هدر رفتن بودجه جلوگیری شود. مهمترین عواملی که در انتخاب لوله گاز برای ساختمان باید مدنظر قرار گیرند عبارتند از:
مقاومت در برابر خوردگی و مواد شیمیایی
یکی از ویژگیهای مهم بهترین لولهها برای گازکشی ساختمان، مقاومت بالای آنها در برابر مواد شیمیایی است. زیرا ترکیبات موجود در گاز و مواد شیمیایی آن ممکن است به دیواره داخلی لوله آسیب زده و منجر به سوراخ شدن یا کاهش ضخامت آن شوند.
جنس لوله گاز و عمر مفید آن
مهم نیست که لولهکشی گاز را بهصورت توکار یا روکار انجام دهید؛ در هر صورت ممکن است نیاز به تعمیر یا تعویض لولهها پیدا کنید که میتواند هزینهبر باشد. به همین دلیل از ابتدا باید به سراغ لولههایی بروید که طول عمر بالایی داشته باشند و نیاز به تعمیرات یا تعویض در طولانی مدت نداشته باشند. عوامل دیگری که میتوانند بر تصمیم شما تأثیر بگذارند عبارتند از:
- ضخامت و وزن لوله گاز
- مقاومت در برابر فشار و حرارت
- ابعاد لوله گاز
- ظرفیت حمل و نگهداری گاز
- قیمت لوله گاز
- نحوه نصب و اتصالات لوله گاز
انواع لوله گاز
لولههای گاز مشابه سایر انواع لولهها نظیر لولههای آب و برق، بر اساس فاکتورها و ویژگیهای مختلف به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. این لولهها با توجه به نوع استفاده و ویژگیهای فنیشان، به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
- لولههای توکار: این لولهها برای انتقال گاز در صنایع و بهعنوان خطوط لوله گاز در مسافتهای طولانی استفاده میشوند. این لولهها از مقاومت و استحکام بیشتری نسبت به سایر لولهها برخوردار هستند و در شرایط مختلف قابل استفاده میباشند.
- لولههای روکار: این لولهها بیشتر برای انشعابات گاز استفاده میشوند و در ساختمانها و پروژههای مختلف کاربرد دارند.
[بیشتر بخوانید: همه چیز در رابطه با لوله گاز روکار و توکار]
از نظر جنس مواد، انواع مختلفی از لولههای گازی در ساختمانسازی مورد استفاده قرار میگیرند که هرکدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند. برخی از این لولهها عبارتند از:
لولههای پلی اتیلن
در بسیاری از ساختمانها از لولههای پلیاتیلن برای سیستم گازکشی استفاده میشود. این لولهها به دلیل وزن سبک خود نسبت به سایر انواع لولهها، حمل و نقل آسانتری دارند. همچنین، استفاده از لولههای پلیاتیلن گاز میتواند به کاهش هزینههای انتقال گاز در مسافتهای طولانی کمک کند. این لولهها دارای عمر طولانیتری هستند و مقاومت بالایی در برابر خوردگی و سایش دارند. به همین دلیل، استفاده از آنها در مناطقی با شرایط آب و هوایی سخت نیز امکانپذیر است. انواع مختلف لولههای پلیاتیلن به دلیل دیوارههای مقاوم خود، میتوانند فشارهای خارجی را به خوبی تحمل کنند و برای انتقال گاز مناسب باشند.
لولههای مسی
برای نصب خطوط گاز، اغلب از لولههای مسی استفاده میشود. مس یک فلز چکشخوار است که میتوان آن را بدون خطر آسیبدیدگی به اشکال مختلف درآورد. این ویژگی بهویژه در سیستمهایی که در دماهای بالا کار میکنند، اهمیت زیادی دارد. در حالی که لولههای فولادی نیز مقاومت خوبی در برابر فشار و حرارت دارند، لولههای مسی به دلیل وزن سبکتر و انعطافپذیری بیشتر، برای انجام نصبهایی که نیاز به خمهای پیچیده یا نصب در فضاهای دشوار دارند، مناسبتر هستند. البته برای نصب لولههای مسی، فضای کافی ضروری است، زیرا قطر این لولهها ممکن است بزرگتر شود. این لولهها نسبت به لولههای دیگر قطر کمتری دارند و دیوارههای نازکی دارند. لولههای مسی که در سیستمهای گاز خانگی به کار میروند، ساختاری محکم دارند؛ اما به دلیل قابلیت انعطافپذیری کمتر، امروزه بیشتر از لولههای انعطافپذیر در خانهها استفاده میشود. با این حال، لولههای مسی همچنان در مکانهایی مانند پالایشگاهها، نیروگاههای نفت و گاز، و سیستمهای تأمین سوخت بهطور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرند.
لوله های فولادی
لولههای فولادی از دیگر انواع رایج و کاربردی در سیستمهای لولهکشی گاز به شمار میروند. این لولهها به دلیل مقاومت فشاری بالا، استحکام در برابر ضربه و ضخامت مناسب، قابلیتهای زیادی دارند. با این حال، لولههای فولادی معمولاً سنگین هستند و ممکن است هزینهبر باشند. همچنین، این لولهها در مواجهه با تغییرات دما دچار انبساط و انقباض میشوند. عمر مفید لولههای فولادی معمولاً بین 20 تا 50 سال است، در حالی که لولههای پلیاتیلن قادرند بیش از 100 سال دوام بیاورند. لولههای فولادی خود به انواع مختلفی مانند لولههای گالوانیزه و لولههای مانیسمان تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
لوله مانیسمان
بهترین انتخاب برای نصب لولهکشی گاز بهصورت توکار، لوله مانیسمان است. این نوع لوله از جنس فلز بوده و دارای سطحی یکنواخت و بدون درز میباشد. این ویژگی باعث شده که لوله مانیسمان مقاومت بالایی در برابر فشار داخلی و عوامل بیرونی داشته باشد. به همین دلیل، هنگامی که در داخل سازه نصب میشود، میتواند به خوبی فشار و آسیبها را تحمل کند. قیمت این لولهها تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که مهمترین آن، قطر لوله است. از میان انواع مختلف لولههای مانیسمان، مدلهای رده 20 و رده 40 بیشترین تقاضا را دارند و از پرفروشترین انواع این لولهها به حساب میآیند.
لوله گالوانیزه
لولههای گالوانیزه یکی از انواع لولههای فولادی هستند که معمولاً برای لولهکشی گاز به صورت روکار استفاده میشوند. این لولهها با پوشش فلز روی محافظت میشوند تا مقاومت آنها در برابر زنگزدگی و خوردگی افزایش یابد. اگر لوله گالوانیزه گرم را برای انتقال گاز به ساختمان خود انتخاب کنید، میتوانید تا 25 تا 30 سال بدون نیاز به تعویض یا تعمیر از آنها استفاده کنید. این لولهها به دلیل استحکام و ضخامت بالا، بهخوبی از آسیبهای ناشی از شرایط محیطی محافظت میشوند.
[بیشتر بخوانید: آشنایی با کاربرد لوله گازی، انواع و مزایای آن]
مهمترین فاکتورها در انتخاب بهترین لوله گازی
برای انتخاب مناسبترین لولههای گاز، باید عوامل و ویژگیهای مختلفی را در نظر گرفت که مهمترین آنها به شرح زیر است:
- نوع جنس لوله گاز
- ضخامت و وزن لوله
- توانایی تحمل فشار، مقاومت در برابر خوردگی و ضربه
- مقاومت در برابر تابش نور خورشید
- هزینه خرید لوله
- مقاومت در برابر مواد شیمیایی
- رعایت استانداردهای مربوط به لولههای گاز
- روش نصب، اجرا و اتصالات لوله
- کیفیت ساخت لوله و سایر ویژگیها
بهترین لوله برای گاز کشی
همانطور که اشاره شد، هر نوع لوله گازی دارای ویژگیها، مشخصات و مزایای خاص خود است که بسته به شرایط مختلف قابل استفاده هستند. با این حال، لولههای پلی اتیلن به عنوان یکی از بهترین گزینهها در سیستمهای گازرسانی شناخته میشوند. این لولهها مشابه لولهها و اتصالات وینوسایلنت در سیستمهای آبرسانی، مزایای زیادی دارند که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- به دلیل وجود کربن سیاه در ساختار این لولهها، آنها مقاومت بسیار بالایی در برابر اشعههای ماورا بنفش دارند.
- سطح داخلی این لولهها بسیار صاف است و به همین دلیل هیچ گونه اصطکاکی در مسیر گاز ایجاد نمیشود. این ویژگی باعث میشود که فشار گاز در داخل لوله ثابت بماند و انتقال آن بدون افت فشار صورت گیرد.
- لولههای پلی اتیلن نیازی به جوشکاری ندارند و نصب اتصالات آنها بسیار آسانتر و سریعتر از لولههای فلزی است.
- این لولهها به دلیل تطبیقپذیری بالا با شرایط دمایی و فشارهای مختلف، در انتقال گاز مایع (LPG) نیز کاربردهای زیادی دارند.
سخن پایانی
لولهکشی گاز یکی از بخشهای حیاتی و ضروری در ساخت ساختمانهاست که برای انتقال گاز به قسمتهای مختلف خانه استفاده میشود. امروزه انواع مختلفی از لولهها در سیستمهای لولهکشی گاز بهصورت توکار و روکار به کار میروند که هرکدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند. لولههای پلیاتیلن به عنوان یکی از بهترین گزینهها برای سیستم لولهکشی گاز شناخته میشوند. این لولهها همانند لولههای سوپروینو از ویژگیهایی همچون طول عمر طولانی، قیمت مناسب، مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی و خوردگی، نصب آسان و عملکرد عالی برخوردار هستند.
